Trafikte aniden yanımızda biten ve bizden yol isteyen yol üstünlüğü olan bu araçların plaka ve renklerini hep merak etmişizdir. Karayolları Trafik Kanunu’na göre ön ve arka tamponda bulundurulması zorunlu olan plakalar yetkililerin araç ve araç sahibi hakkındaki bilgilere ulaşabilmesi için büyük önem taşıyor. Renkli plakalı araçların kimler ve hangi kurumlar tarafından kullanıldığını merak ediyorsanız, aradığınız tüm bilgileri bu yazıda bulabilirsiniz.
Plaka Çeşitleri Nelerdir?
Türkiye’de plakalar kullanım alanı ve renklerine göre farklı kategorilere ayrılıyor. Diplomatik temsilciler, kamu görevlileri, üst düzey devlet yetkilileri ve Cumhurbaşkanlığı başta olmak üzere yetkili kişi ve kurumların farklı renk ve özelliklere sahip plakaları bulunuyor. En çok merak edilen resmi plaka renkleri bu listede yer alıyor.
Resmi Araç Plakası
Resmi hizmete tahsis edilmiş ambulans ve itfaiye gibi araçlarda siyah plakaları sık sık görmek mümkün. Siyah zemin üzerine beyaz karakterlerin yazılı olduğu bu tip plakalar bakanlıklar, belediyeler ve bu kurumların müdürlüklerine ait kamu taşıtlarında kullanılıyor. Meslek odası, birlikleri ve federasyonları gibi kamu kurumu niteliği taşıyan kuruluşlara ait araçlarda da siyah plaka yer alabiliyor.
Yeşil Plaka
Yeşil plaka yabancı ülkelerin Türkiye’de faaliyet gösteren diplomatik temsilcilikleri tarafından kullanılıyor. Konsolosluk ve büyükelçilik görevlileri tarafından kullanılan yeşil plakalı araçları İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Trabzon başta olmak üzere diplomatik kurumların yer aldığı 11 şehirde görmek mümkün. Yeşil zemin üzerinde beyaz sayı ve harflerin bulunduğu diplomatik plakalarda 4 çeşit orta karakter kullanılıyor.
Yeşil plakalardaki orta karakterler şu anlamlara geliyor:
- CC harfleri konsolos makam aracında,
- CG harfleri diplomatik muafiyete sahip konsolosluk görevlilerinin araçlarında,
- CD harfleri büyükelçi makam aracında,
- CM harfleri ise diplomatik muafiyete sahip büyükelçilik görevlilerinin araçlarında kullanılıyor.
Sarı Plaka
Sarı plaka henüz tescil işlemi gerçekleşmemiş araçların trafiğe çıkabilmeleri için kullanılan geçici plakaları temsil ediyor. Karakterlerin sarı zemin üzerine siyah harflerle yazılı olduğu bu plakalarda sol üst köşesinden sağ alt köşesine uzanan beyaz renkli bir şerit bulunuyor. Geçici plakalar 1 hafta, 30 gün veya 1 yıl süreyle verilebiliyor. Sarı plaka üreticilerin prototip ve yol testi yaptığı durumlarda, ithalatçı galeriler geçici olarak trafiğe araç çıkardığında ve satışı yapılacak taşıtların gümrükte muhafaza edilmesi durumunda veriliyor.
Sarı Kırmızı Plaka
Protokol plakası olarak da adlandırılan kırmızı plakalar üst düzey devlet görevlileri tarafından kullanılıyor. Kırmızı zemin üzerinde sarı renkli karakterlerin bulunduğu bu plakalar cumhurbaşkanı, TBMM başkanı, Anayasa Mahkemesi Başkanı, Genelkurmay Başkanı, vali ve bakanların makam araçlarında yer alıyor. Kırmızı plakaların üzerinde yalnızca sayılar bulunuyor. Örneğin, TBMM Başkanı’nın makam aracı plakası 0001 rakamlarından oluşuyor.
Kırmızı Beyaz Plaka
Kırmızı beyaz plaka rektör, emniyet müdürü ve kaymakam gibi kamu görevlilerinin makam araçlarında kullanılıyor. Beyaz zemin üzerine kırmızı plaka üzerinde il koduyla birlikte harf ve rakamlar yer alıyor.
Mavi Plaka
Mavi zemin üzerine beyaz karakterlerin yer aldığı plakalar Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bağlı resmi polis araçları tarafından kullanılıyor. İl kodunun ardından A, AA veya AAA harflerinin yer aldığı bu plakaların sonundaki sayılar ise aracı kullanan ekibin bağlı olduğu büro veya şubeyi temsil ediyor.
Özel Plaka
Üzerinde şahıs veya şirket ismi yazan bir plaka gördüğünüzde şaşırıyor olabilirsiniz ancak gerekli şartları yerine getirenler bu tip plakalara kolaylıkla sahip olabiliyor. Daha önce alınmamış bir plaka için ilçe emniyet müdürlüğüne başvuru yaptıktan sonra özel plaka vergisini ödeyen herkes bu özellikten faydalanabiliyor.
