Türkiye’nin Öncül Yerel Yakıt Markası Petrol Ofisi ile Daha Yakından Tanımaya Ne Dersiniz? Türkiye’nin ilk öncü akaryakıt markalarından Petrol Ofisi’nin tarihini siz okuyucularımız için derledik.
Petrol Ofisi İlk Kuruluşu
18 Şubat 1941 tarihli Milli Korunma Kanunu kapsamında Petrol Limited Şirketi, Petrol Ofisi Grubu’na devroldu ve Petrol Ofisi Grubu, Türkiye’deki petrol pazarlamasında nazım rol oynamak üzere 2,5 milyon lira sermaye ile kuruldu. Şirket, Karaköy Rıhtım Caddesi’nde Kozluca Han’ın iki odalı bir dairesinde, mevcut 9 personel; Çubuklu, Kuruçeşme, İskenderun’daki basit birer tesis ve Neft Sendikat’tan miras kalan 9 bayisi ile bir kamu kuruluşu olarak faaliyete başladı.
Kuruluşun Amacı ve Logo Hikayesi
Petrol Ofisi’nin kurulma amacı arasında kamu kuruluşlarının, özel sektör kuruluşlarının ve nihai tüketicilerin ihtiyaç duyduğu petrol ve petrol ürünlerini satın almak yer alır. Petrol Ofisi, 1941 yılında petrol ürünlerini ithal etmek ve ülkenin tamamında stok oluşturup pazarlamasını yapmak amacıyla kurulan bir kamu kuruluşudur. Simgesinde yer alan dişi kurt, ağzından alev çıkarmaktadır. Bu simge Türk mitolojisindeki temel figürlerden biri olan dişi kurt Asena’ya dayanmaktadır.
Özetlenmiş Tarihçesi
Petrol Ofisi Grubu’nun kuruluşundan 1950’ye kadar olan dönemde madeni yağın ithalat, stok ve satış işleriyle ilgili bütün işlemler İstanbul Bölge Müdürlüğünce yürütülüyordu. 1950 yılında Genel Müdürlüğe bağlı olan Madeni Yağ Şubesi Müdürlüğü kuruldu. Amaç, Millî Savunma Bakanlığı ve diğer devlet kuruluşlarının madeni yağ ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılamak ve istikrarlı bir satış fiyatı politikası yoluyla satışların yükselmesini sağlamaktı. İlk madeni yağ fabrikamız; 1953 yılında Derince’de Madeni Yağ Harmanlama Tesisi olarak kuruldu.
22 Ekim 1966’da imzalanan anlaşmayla, Petrol Ofisi Grubu olarak, 1 Ocak 1967’den itibaren Türk Hava Yolları uçaklarına yakıt ikmali yapmaya başladık. Dünya sivil havacılık standartlarına uygun olarak yürütülen bu hizmetten, zirai mücadele şirketlerinin yanı sıra müttefik ülkeler ve yabancı şirketler de yararlanıyordu.
Reis ve Pilot tipi tankerlerden oluşan ilk filomuz 1972’de çalışmaya başladı. Cumhuriyet tarihinde bir devlet kurumuna atanan ilk kadın genel müdür olarak Şeyda Odyakmaz, 1973 yılında Petrol Ofisi Genel Müdürlüğü’ne getirildi.
1983 yılına kadar TÜPRAŞ ve BOTAŞ ile aynı çatı altında yer alan şirket, bu tarihten sonra anonim şirkete dönüştü.
95 bin ton depolama kapasiteli Aliağa tesisleri, 18 Ağustos 1983 tarihinde hizmete girdi. Petrol Ofisi Grubu bütün kamu kuruluşlarına, askeriyeye mal verdiği ve geniş bir bayilik teşkilatı da olduğu için madeni yağda da satış potansiyeli çok yükseliyordu. Derince’deki fabrikanın kapasitesi yetersiz duruma gelince hammaddeye de yakın olmak amacıyla ikinci fabrikanın Aliağa’da yapılmasına karar verildi. Tesisin yapımı 1984 yılında başladı ve 1988’de tamamlandı. İlk ihracat olarak İran’a 12.430 ton motor yağı satıldı.1990 yılında ise özelleştirme kapsamına alındı.
24 Temmuz 2000’de şirket özelleştirildi ve ilk aşamada hisselerinin %51’i İŞ-Doğan Petrol Yatırımları A.Ş.’ye devredildi. Doğan Holding Ağustos 2005’te Türkiye İş Bankası hisselerini devraldı.
13 Mart 2006’da Avusturya petrol şirketi OMV hisselerin %34’ünü 1.054 milyar $ karşılığında satın aldı. Bu işlem sonucu Doğan Grubu’nun ortaklık payı %86,7’den %52,7’ye düştü.
2010 sonunda ise OMV, şirketin kalan hisselerinin %54,17’sini Doğan Holding’den 1 milyar € karşılığı satın alarak şirketteki toplam payını %95,75’e yükseltti. Şirketin Borsa İstanbul’da PTOFS kısaltmasıyla işlem gören hisseleri 29 Nisan 2015’te işleme kapatılarak borsa endekslerinden çıkarıldı.
2016 yılının Ocak ayında OMV CEO’su Rainer Seele’in “Türkiye’deki durumun sürdürülebilir olmadığı ve kârlılığın azaldığı”nı söylemesinin ardından, Şubat 2016’da Reuters, Avusturyalı OMV şirketinin Petrol Ofisi’nin tamamını satışa çıkardığını duyurdu.
3 Mart 2017’de Petrol Ofisi’nin Cenevre merkezli Vitol şirketi tarafından OMV’de bulunan tüm hisselerinin 1,368 milyar € karşılığında satın alınacağı açıklandı. Satın alma işlemi Vitol’ün Türkiye’deki şirketi VIP Turkey Enerji A.Ş. aracılığıyla 13 Haziran 2017’de tamamlandı. Petrol Ofisi’nin el değiştirmesinden sonra Gülsüm Azeri yerine CEO’luğa 16 Ekim 2017 tarihi itibarıyla Selim Şiper getirildi. Genel müdürlük görevini 5 yıldır sürdüren Selim Şiper, 1 Eylül 2022 tarihi itibarı ile icra dışı göreve geçti ve Petrol Ofisinde CFO olarak görev yapan Mehmet Abbasoğlu ise bu tarihten itibaren yeni Genel Müdür olarak atandı.
Kaynaklar: P.O. Resmi Site, Vatan Gazetesi ve Ne Zaman Kuruldu
Derleyenİ Eren TAN
